Brak równości kobiet w biznesie jest po prostu „NIE FAIR”.

O tym, jak wiele jeszcze jest do zrobienia w kwestii równouprawnienia świadczy najnowszy ranking „Najskuteczniejsi prezesi świata w 2019 roku” opublikowany przez Harvard Business Review. Na 100 liderów wymieniono tylko 4 kobiety. Rok temu były 3, a wcześniej – 2. Zdaniem autorów ta sytuacja „nie bierze się ze słabych wyników pań na najwyższym stanowisku, ale z niewielkiej liczby kobiet u sterów firm, co naszym zdaniem stanowi zjawisko godne ubolewania”. Ważny podkreślenia jest również fakt, że 86 z wymienionych prezesów w rankingu dwumiesięcznika objęło stanowisko w firmie drogą awansu wewnętrznego. A są tam przedstawiciele różnych branży, także tych, w których pracuje dużo kobiet…

 

 

Wiemy, że wyeliminowanie dyskryminacji pracowników płci żeńskiej może zwiększyć wydajność firmy nawet o 40%, a gdyby kobiety w pełni uczestniczyły w formalnych rynkach pracy PKB wzrosłoby o 28 bilionów dolarów. Świat może zwiększyć globalny PKB o 5,3 bln USD do 2025 r., niwelując jedynie różnice między-płciowe w uczestnictwie gospodarczym o 25% w tym okresie! Dlaczego zatem – skoro mamy podaną na tacy receptę na sukces w biznesie i światowej gospodarce – musimy od lat walczyć z dyskryminacją kobiet w pracy? Tak dużo o tym mówimy, ale czy naprawdę jesteśmy słyszane?

Dzień Kobiet odbył się po raz pierwszy 18 lutego 1909 roku w Stanach Zjednoczonych. Obchody zapoczątkowały słynne nowojorskie protesty kobiet domagających się równego traktowania w miejscu pracy. W Armenii świętowanie trwa aż miesiąc (od 8 marca do 7 kwietnia), a w Wietnamie aż do 20 października. Ciekawe jak Dzień Kobiet obchodzony jest w Japonii – w kraju, w którym kobiety protestują przeciw zmuszaniu ich do noszenia butów na wysokim obcasie i zakazywaniu im noszenia okularów w pracy! Minęło 111 lat, a postulat równego traktowania w miejscu pracy jest nadal aktualny – w dalszym ciągu spotyka je krzywda i dyskryminacja we współczesnym świecie.

W swojej osobistej krucjacie przeciwko ‘pay gap’ i dyskryminacji kobiet w biznesie proponuję sceptycznie podchodzącym do problemu panom ćwiczenia z empatii i proszę, żeby wyobrazili sobie, że zarabiają mniej niż ich koleżanki na tych samych stanowiskach zaledwie o 8 procent – tylko dlatego, że są mężczyznami. Niestety, przykład ten był bardzo optymistyczny, ponieważ w Polsce różnica między zarobkami kobiet i mężczyzn na tych samych stanowiskach dochodzi na nawet do 30 proc. I z tego samego powodu nie zostają prezesami, ani członkami zarządów. Albo ich wspaniałe, wykształcone córki – tylko dlatego, że są kobietami – zarabiają mniej i rzadziej awansują niż ich równie wykształceni koledzy? Czy wówczas też Panowie uznaliby, że nie ma problemu, a z czasem ta sytuacja się sama się jakoś zmieni? I nie ma powodu, żeby z tym walczyć?

Nadzieję na zwiększenie liczby kobiet na najwyższych stanowiskach daje definiowana na nowo rola przywództwa w biznesie. Współczesny lider powinien być wspierającym przewodnikiem, a nie zarządcą. Kobiety nieustająco mierzą się ze stereotypami na swój temat, dyskredytującymi je w roli dobrych managerek. Przypisuje się im np. chwiejność emocjonalną, czy brak decyzyjności – czyli cechy, które raczej nie sprzyjają byciu dobrym liderem. To jednak stygmatyzacja, wynikająca często z konserwatywnego podejścia do zarządzania. Bo jeśli zamiast „emocjonalności” zobaczymy wrażliwość, zwracanie uwagi na potrzeby zespołu, budowanie dobrych relacji i wsparcie dla pracowników, a „brak decyzyjności” zastąpimy otwartością na dyskusję i inny niż nas własny punkt widzenia – to mamy cechy bardzo dobrze definiujące współczesnego, nowoczesnego managera.

Jednak realna zmiana sytuacji kobiet w pracy, po to by mogły realizować się zawodowo i jednocześnie zakładać rodzinę, wymaga nie tylko wsparcia ze strony pracodawcy tj. elastyczny czas pracy, możliwość pracy zdalnej, przyzakładowe żłobki i przedszkola. To ważne udogodnienia, jednak konieczna jest zmiana stereotypowego postrzegania roli kobiety i mężczyzny w rodzinie. Bez tej swoistej obyczajowej rewolucji, dzięki której ojcowie będą silniej uczestniczyć w dzieleniu obowiązków rodzicielskich – począwszy od urlopu rodzicielskiego przez realne przejęcie wielu zadań opiekuńczych wobec swoich dzieci – sytuacja kobiet w pracy nie ulegnie zmianie.

Jednym z ważnych elementów sprzyjających zmianie postaw społecznych w obszarze równouprawnienia jest integracja środowisk kobiecych. Z tą myślą stworzyłyśmy z przyjaciółkami – kobietami biznesu, Fundację „Kobiety inspirują”, w której chcemy budować relacje oparte na zaufaniu, wzmacniać poczucie własnej wartości i zachęcać kobiety do działania oraz poszukiwania własnej drogi życiowej, czy zawodowej. My kobiety mamy niezwykłą zdolność do czerpania energii z bycia razem, z wymiany doświadczeń, budowy wspólnoty, w której stajemy się swoimi naturalnymi mentorkami. Razem możemy kreować niezwykle potrzebne zmiany na rynku pracy i realnie wpływać na zmiany postaw społecznych.

Chociaż przytoczone dane nie napawają optymizmem, to pozostaję głęboko przekonana, że świat nieuchronnie zmierza w kierunku równouprawnienia. A nadzieję i siłę do walki z dyskryminacją kobiet na rynku pracy daje mi także mój 11-letni syn Antek, który zapytany przeze mnie jakiś rok temu co sądzi o tym, że kobiety za tę samą pracę otrzymują mniej pieniędzy, odparł zdumiony: „przecież to jest nie fair!”. A gdy dowiedział się, że podczas konferencji będę mówiła o tym problemie – powiedział „no nareszcie” i wydał się nieco zniecierpliwiony faktem, że jeszcze tego nie załatwiłam.

Bo przecież to jest nie fair…

 

 

 

Anna Potocka-Domin – wiceprezeska Business Centre Club i Fundacji „Kobiety inspirują” oraz dyrektorka Instytutu Interwencji Gospodarczych BCC. Absolwentka dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim, podyplomowych studiów nt. marketingu i reklamy oraz studiów MBA Executive (GFKM; Uniwersytet Gdański; Rotterdam School of Management), na których z wyróżnieniem obroniła pracę dyplomową z zakresu Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR). Po kilkuletnim okresie współpracy z mediami, od 1992 roku związana z BCC. Od ponad 20 lat współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie promocji idei CSR: udział w debatach publicznych, w gremiach konsultacyjnych, publikacje, kapitułach konkurów. Członkini Rady Programowej Rady Programowej Global Compact Network Poland. W latach 2008-2012 przeprowadziła w całej Polsce ponad 20 konferencji nt. CSR poprzedzonych badaniami dotyczącymi m.in. problematyki równouprawnienia w biznesie. Ambasadorka Równości w Biznesie (od 2015 roku, w programie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej). Fundatorka i wiceprezeska Fundacji „Kobiety inspirują” (od 2019 r.). Członkini Rady Ekspertów Ośrodka THINK TANK (od 2020 r.)